و قال الصادق لهشام بن الحكم : * ( الا اعطيك جملة فى العدل و التوحيد ؟ ) * قال : بلى جعلت فداك . قال : * ( من العدل ان لا تتهمه و من التوحيد ان لا تتوهمه . ) * . 56 . عوامل معنوى مؤثر در حوادث جهان : . الف . دعا . * ( و اذا سئلك عبادى عنى . . . ادعونى استجب لكم . الدعاء يرد القضاء ولو ابرم ابراماً . ) * . ب . صدقات . * ( بالصدقة . ) * . ج . احترام يا توهين به پدر و مادر . د . احترام يا توهين به معلم . ه . ظلم مطلقاً . * ( الملك يبقى مع الكفر و لايبقى مع الظلم . و اتقوا فتنة لاتصيبن الذين ظلموا منكم خاصة . و ليخش الذين لوتركوا من خلفهم . . . ) * سعدى در گلستان ، باب . . . حكايت . . . مىگويد : . . . ( 1 ) بالاخره آه دل مستمندان بىاثر نيست . البته تأثير ظلم دوجانبه است هم جانب مادى دارد زيرا نارضايى عقده ايجاد مىكند و عقده انفجار ، و هم جانب معنوى دارد . ايذاء حيوان و انسان و بالاخص ايذاء صاحبان حقوق در دنيا مكافات دارد . « واجب شد طبيعت را مكافات » . و . توبه . 57 . در تاريخ آلبرماله ، جلد 3 ( تاريخ قرون وسطى ) ، فصل ششم ، صفحهء 99 دربارهء اصول دين اسلام چنين اظهار نظر مىكند : . اصل اصيل دين اسلام اين عبارت ( كذا ) است : خدا يكى است و محمد صلى الله عليه و آله رسول اوست ، نيست خدايى به جز خدا ، آفرينندهء هر چيز خداست ، خدا احكم الحاكمين است ، ملائك بسيار در فرمان اويند . شيطان رجيم كه يكى از ملائكه بود و از فرط

--> ( 1 ) [ در نسخهء اصل دستنويس مطلب ناتمام است . ]